Po kush t‘i thërrasë? Mungesa e aftësisë për të protestuar përpara tablosh të tilla është dëshpëruese dhe tregon një nivel ende shumë të ulët të pjekurisë qytetare të shoqërisë tonë, standard edhe ky për t‘u plotësuar nëse duam të hyjmë në Evropë, po ky është një problem tjetër.

Kryetari i Bashkisë së Tiranës, zoti Edi Rama, duket se e ndjeu më në fund se gjërat po shkonin atje ku nuk mbante më dhe doli nga strofka. Ai iu drejtua me një letër të hapur banorëve të kryeqytetit, botuar të dielën, më 6 janar, në të gjithë gazetat e lexuar nëpër televizione, ku, në mënyrë të përmbledhur, thoshte tri gjëra. Së pari, që gjendja ishte e patolerueshme dhe ai bashkohej plotësisht me pakënaqësitë e subjekteve të veta elektorale. Së dyti, që fajin nuk e kishte aspak ai e as bashkia, që ai drejton. Fajtori kryesor është, kuptohet, qeveria, e cila, nëpërmjet Agjencisë së Prokurimit Publik, paska bllokuar dy tendera. Më tej, fajtore është doemos edhe kompania, e cila, prej pesë vjetësh e paska me kontratë pastrimin dhe tani nuk e përmbushka më kontratën. Dhe po ashtu, fajtorë jo të vegjël janë vetë qytetarët e Tiranës, të cilët, nga njëra anë e ndotin qytetin e tyre, e nga ana tjetër nuk paguajnë taksën vjetore të pastrimit. Së treti, ai premtonte se në fund të janarit, pra pas tri javësh së paku, ky problem do të gjejë zgjidhje, pasi, siç thotë ai vetë, do të kontraktohen katër kompani shpëtimi njëherësh.

Komunuelth është një koncept juridik, por jo vetëm. Në histori ka njohur evolucion thelbësor: nëse në interpretim fjalë për fjalë, duhet të përkthehet si ekuivalenti anglisht i fjalës latine "respublica", apo "e mira e përbashkët", apo "mbrothësia e përbashkët", kjo formë e organizimit shtetëror ka ndryshuar shumë që nga koha kur u përdor për herë të parë nga Kromuelli. Ka kaluar nga forma organizimi që kanë disa apo një institucion të përbashkët në krye, në forma më të çlirëta, të tipit të ish-republikave sovjetike. Në të gjitha rastet është një shoqërizim shtetesh sovrane, që diku bashkohen nga gjuha, diku nga tradita historike e përbashkët.

Por a mund të mendojnë shqiptarët për një Komunuelth ekonomik të tyre, që Arbër Xhaferri, në një konferencë kushtuar bashkëpunimit ndërshqiptar, e ka quajtur "Mbrothësia e Përbashkët Shqiptare"? Vite më parë do të dukej blasfemi, por jo sot. Të gjithë e kujtojnë reagimin ndaj idesë së shprehur nga Arben Imami, pak vite më parë, kur statusi i Kosovës nuk ishte përcaktuar ende. Sigurisht Imami, asokohe ministër në qeverinë e Metës, nuk e kishte kaq të strukturuar idenë dhe nuk para preferonte ekonominë si fushë ushtrimi intelektual, megjithëse sot a posteriori, mund të tentojë ta përsosë idenë e vjetër, dhe të thotë: unë e kam thënë i pari.